15446,37%1,25
43,27% 0,22
50,19% -0,10
6374,59% -0,30
10426,81% 0,75
DİYARBAKIR - BHA
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1990 yılında Dicle Üniversitesi yerleşkesi içerisinde sulama amacıyla inşa edilen ve 25 hektarlık alana sahip olan Kabaklı Göleti’nin, 425 bin metreküp su toplama kapasitesi bulunuyor. Ancak mevsimsel yağışlardaki azalma, artan buharlaşma ve iklim değişikliğine bağlı etkiler nedeniyle göletteki su seviyesi son 10 yılda olağan dışı şekilde düştü.
Su çekilmesinin artmasıyla birlikte gölet alanı daralırken, su kaplumbağası başta olmak üzere birçok türün yaşam alanı da olumsuz etkilendi. Kuruma riski taşıyan gölette, tabandaki çamurda besin arayan kuşlar havadan görüntülendi. Geçtiğimiz ay kaydedilen görüntüler, yaşanan çekilmenin boyutunu gözler önüne serdi.
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, uzun yıllardır Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ve Diyarbakır’da kuş türleri ile sulak alanlar üzerine akademik gözlem çalışmaları yürüttüklerini söyledi.
Bölgenin göçmen kuşlar açısından zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu belirten Karakaş, karasal iklimin hâkim olduğu Diyarbakır gibi bölgelerde yapay sulak alanların yaban hayatı açısından büyük önem taşıdığına dikkati çekti.
Kabaklı Göleti’nin kurulduğu günden bu yana özellikle kuş türleri için önemli bir yaşam alanı olduğunu ifade eden Karakaş, geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarda alanda 109 kuş türünün tespit edildiğini aktardı. Bu türler arasında küresel ölçekte nesli tehlike altında bulunan dikkuyruk ve elmabaş patka gibi ördek türlerinin de yer aldığını belirtti.
Karakaş, küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlı kuraklık nedeniyle sulak alanların yapısının ciddi biçimde bozulduğunu vurgulayarak, “Su oranının azalması, doğrudan canlıların sayısında düşüşe yol açıyor” dedi.
Son 10 yılda gölet alanının yaklaşık yüzde 90’ının yitirildiğini söyleyen Karakaş, ekosistemin giderek kötüleştiğini belirtti. Önceki yıllarda bir yıl içerisinde 109 türün gözlemlenebildiğini hatırlatan Karakaş, bugün bu sayılara ulaşmanın mümkün olmadığını ifade etti.
Kabaklı Göleti gibi özel habitatların yok olması halinde bu alanlara özgü türlerin gelecekte tamamen kaybolabileceğine dikkat çeken Karakaş, iklim değişikliğinin bazı türlerin göç ve yaşam döngülerinde de değişime neden olduğunu söyledi. Daha önce yalnızca kış aylarında görülen bazı türlerin artık ilkbahar ve yaz dönemlerinde de gözlemlendiğini belirtti.
Dicle Üniversitesi tarafından türlerin korunmasına yönelik çeşitli eylem planlarının yürütüldüğünü aktaran Karakaş, alınabilecek önlemler arasında bilinçsiz salma sulama yerine damlama ve yağmurlama sistemlerinin tercih edilmesinin önemli olduğunu vurguladı.
